Adenomyosis (Mindiidka Rahmiga oo Derbiga Galay)
Adenomyosis waa xaaladda oo mindiidka rahmiga (endometrium) unugiisu ku soo galay derbiga rahmiga (myometrium). Waxay keentaa mudaha culus, xanuun, iyo ra…
Sahami macluumaad caafimaad oo ku qoran Af-Soomaali iyo Ingiriisi: waxa uu cudurku yahay, waxyaabaha keena, astaamaha, ka-hortagga, baaritaanka, daaweynta, iyo calaamadaha gargaarka degdegga ah.
Daryeelka uurka (ANC), dhalmada badbaadada leh, naas-nuujinta, caafimaadka taranka haweenka, iyo ka hortagga dhiig-karka uurka (Preeclampsia).
Adenomyosis waa xaaladda oo mindiidka rahmiga (endometrium) unugiisu ku soo galay derbiga rahmiga (myometrium). Waxay keentaa mudaha culus, xanuun, iyo ra…
Fahanka xogtaada caafimaadka, xuquuqdaada bukaanka, iyo sida aad ugu diyaar-garoobi karto booqashooyinka dhakhtarka si aad uga faa'iidaysato daryeelka caa…
Hagaha baaritaanka cadaadiska dhiigga ee haweenka -- cidda la baarayo, inta jeer ee la baaro, natiijadaha macnaheedu maxay tahay, iyo waxa la samayn karo …
Hagaha shaandhaynta kansarka naaska ee haweenka -- mammography, baaritaanka naaska ee kiliinikada, ogaanshaha shakhsiga ah, cidda la baaro, waqtiga, faa'i…
Pap smear (cervical cytology) iyo HPV testing waa hababka shaashadda kansarka luqunta rahmiga. Baaritaankan si joogto ah ayaa looga dhigi karaa kansarka i…
Hagaha shaandhaynta xanuunada galmoodka ee haweenka -- cidda la baaro, xanuunadaas gaar ahaan (chlamydia, gonorrhea, syphilis, HIV, hepatitis B), tijaabad…
Bacterial vaginosis (BV) waa isbeddel dabiiciga ah oo ku dhaca bakteeriyada caadiga ah ee geedka gudaha. Waxay keentaa dheecaan uraya, laakiin badanaa si …
Hagaha xaalad birta hooseeya iyo anaemia ee haweenka aan uurka lahayn -- calaamadaha, sababaha, baaritaanka, cuntada birta badan, iyo daaweynta. Anemia xi…
PID waa caabuq xooggan oo soo gaadha rahmiga, tubbada fallopian, iyo/ama ugxanta. Waxay keeni kartaa xanuun ceelan, caabuq daran, iyo la'aanta dhalashada …
Infekshannada iyo cudurada la isqaadsiiyo ee hooyada ku dhaca xilliga uurka waxay saameyn taban ku yeelan karaan korriinka ilmaha.
Chlamydia iyo gonorrhea waa STIs ee ugu badan adduunka. Inta badan calaamad la'aane haweenka ? laakiin haddii la daweyn waayo, waxay keeni karaan PID, dha…
Colposcopy waa baaritaan gaar ah oo dhakhtar u sameeya haweenka haysata natiijada khaldan ee Pap smear ama HPV. Waxay si qoto dheer u eegaysaa luqunta rah…
HPV (Human Papillomavirus) waa caabuqa galmoodka ee ugu badan adduunka. Noocyadiisa qaarkood waxay keenaan kansarka luqunta rahmiga iyo kansarrada kale. T…
Daaweynta hormone-ka menopause-ka (HRT/MHT) waa daaweynta ugu waxtar badan calaamadaha menopause-ka. Haddii si sax ah loo qoro, waxay khataro yar leedahay…
Dabaduuqyada galmoodka (genital warts) waxaa keenta noocyada HPV aan kansarka keenayn (6 iyo 11). Waxay u muuqdaan bududugyo yaryar oo geedka haweenka, ge…
Hagaha daryeelka caafimaadka kahor-tagnaan ee haweenka oo daboolaya tallaalada, baaritaannada, nafaqada, jimicsiga iyo daryeelka maskaxda oo nolosha oo dh…
Daryeelka Caafimaadka Hooyada Uurka Leh (Antenatal Care - ANC) — Hagaha dhammaystiran ee astaamaha, sababaha, ka-hortagga, baaritaanka shaybaarka, daaweyn…
Daryeelka lixda toddobaad ee ka dambeeya dhalmada hooyada iyo dhallaanka cusub.
Daryeelka caafimaadka ee lagama maarmaanka u ah hooyada xilliga uurka si looga hortago, loo ogaado, loona daweeyo dhibaatooyinka inta aan la dhalin.
Daaweynta caafimaad ee lagu beero ugxanta iyo shahwada dibadda jirka kadibna lagu celiyo minka.
Dhalashada timaada ka hor 37 toddobaad ee uurka iyo daryeelka ilmaha dhiciska ah.
Dhalasho-xukumida degdegga waxaa la isticmaalaa ka dib galmada aan la kahortagin ama contraception-kii oo khaldan. Waxay shaqeysaa haddii si degdeg ah loo…
Tubal ligation waa qalliin yar oo lagu xiro ama gooyaa tubbada fallopian (tuuriga ugxanta) si uurku u joojiyo. Waa contraception-ka joogta ah ee haweenka.
LARC (Long-Acting Reversible Contraception) waxay ku jirtaan IUD iyo implant. Waa hababka ugu waxtar badan ee contraception ? ka weyn 99% ? oo aanay maali…
Dhalasho-xukumida (contraception) waxay siisaa haweenka iyo koobabka awoodda ay ku xukumaan goorta ay dhalaan iyo tirada dhalashada. Waxaa jira hababka ba…
Dhibaatada gogolka hooseed waxay ka kooban tahay bacodsanaanta rahmiga (prolapse), kaadida ka xad-gudubka (urinary incontinence), iyo calaamadaha kale. Aa…
Xaaladaha halista ah ee la xiriira mandheerta sida in ay soo hormarto ama ay dillaacdo, kuwaas oo keena dhiigbax culus.
Dhiig-bax xad-dhaaf ah oo yimaada marka ay hooyadu dhasho, waana xaalad degdeg ah oo naf-gooyo noqon karta.
Dhiig-karka Khatarta ah ee Uurka (Preeclampsia & Eclampsia) — Hagaha dhammaystiran ee astaamaha, sababaha, ka-hortagga, baaritaanka shaybaarka, daaweynta …
Dhiig-mareenka aan caadiga ahayn (AUB) waa mid ka mid ah waxyaabaha caafimaad ee ugu badan ee haweenka u yimaadda dhakhtar. Waxaa ka mid ah dhiig-mareen a…
Dhiig-mareenka dhexmara mudooyinka waa dhiig-mareen ka dhaca maalmahaas ka dhexeeya mudooyinka caadiga ah. Waxaa sabab u noqon kara polyps, caabuq, contra…
Dhiig-mareen kasta oo dhaca 12 bilood ka dib markii mudaha u joojiyeen waa inuu si degdeg ah loo baaristaa. Taas waxaa sabab u noqon kara kansarka rahmiga…
Dhiig-yaraan soo wajahda hooyada xilliga uurka, taas oo inta badan ka dhalata xadiid la'aan waxayna keeni kartaa dhibaatooyin dhalmada ah.
Dyspareunia (galmada xanuun) iyo vulvodynia (geedka haweenka xanuun joogto ah) waa xaalado caafimaad oo ah calaamad ah oo inta badan sababaha badan leh. B…
Endometriosis waa xaaladda oo mindiidka rahmiga u eg ah unugga meel kale ku dhasha ? inta badan golofka hooseed. Waxay keentaa xanuun ceelan, mudaha xanuu…
Uterine fibroids (goonaannada rahmiga) waa goos aan kansarka ahayn oo rahmiga ka soo baxa. Waa kuwa ugu badan ee rahmiga ? qiyaastii 70% haweenka waxay qa…
Amenorrhea waa goosashada mudaha ? marka mudaha aanu soo bixin oo kaliya. Waxaa jira laba nooc: aasaasiga (mudaha aanu mar dhicin) iyo jaangooyaha (mudaha…
Hyperprolactinemia waa haddii heerka hormoonta prolactin dhiigga kor u kaco xad-dhaafka. Waxay keeni kartaa mudooyinka joogsaday, dhalashada la'aanta, iyo…
Hysteroscopy waa qalab yar oo lagu arko gudaha rahmiga si toos ah. Waxaa loo isticmaalaa baaritaanka iyo daaweynta polyps, fibroids, AUB, iyo xaaladaha ka…
Hagaha jimicsiga iyo shaqaynta jirka ee haweenka -- faa'iidooyinka caafimaadka, heerarka WHO ee la talinayo, noocyada jimicsiga, caqabadaha gaar u ah xaal…
Hagaha jimicsiga ammaan ah xilliga uurka iyo dib-u-kabsiga ka dib dhalashada -- faa'iidooyinka xaqiiqda ah, noocyada jimicsiga ammaan ah, jimicsiga la ilo…
Ka Hortagga Dhiig-baxa Dhalmada Kadib (Postpartum Care & Safety) — Hagaha dhammaystiran ee astaamaha, sababaha, ka-hortagga, baaritaanka shaybaarka, daawe…
Kaadida ka xad-gudubka (urinary incontinence) waa mid ka mid ah xaaladaha ugu badan ee haweenka oo saameynaya nolosha maalinlaha. Ma aha waxyeello 'caadi …
Hagaha kalsiyamka iyo caafimaadka lafaha ee haweenka nolosha oo dhan -- heerka caafimaadka oo sarreeya, cuntada kalsiyamka badan, Vitamin D la-socodka, ka…
Kansarka geedka haweenka (vulvar cancer) iyo kansarka geedka gudaha (vaginal cancer) waa kansararo aan caadi ahayn. Waxaa inta badan xiriir u leh HPV ama …
Kansarka luqunta rahmiga (cervical cancer) waa mid ka mid ah kansarrada haweenka ee loo kahortaggaan karo ee ugu badan adduunka. HPV vaccination iyo baari…
Kansarka rahmiga (endometrial cancer) waa kansarka ugu badan ee geeddi-socodka taranka haweenka ee dalalka horumarsan. Gaar ahaan haweenka ka dib menopaus…
Kansarka ugxanta (ovarian cancer) waa kansarka ugu xumi ee geeddi-socodka taranka haweenka sababtoo ah si daba dheer ayuu u muuqdaa. Wax laga garanayo qaa…
Khalkhalka Hormoonnada Ugxansidaha (Polycystic Ovary Syndrome - PCOS) — Hagaha dhammaystiran ee astaamaha, sababaha, ka-hortagga, baaritaanka shaybaarka, …
Daawooyin loo isticmaalo in lagu kiciyo soo bixitaanka ugxanta haweenka aan si joogto ah u ugxan-bixin.
Kiniga dhalasho-xukumida (OCP) waa nooca contraception-ka ugu badan ee la isticmaalo adduunka. Waxay ka mid yihiin kiniga labada hormoono leh (combined) i…
Xaalad ilmaha uurka ku jira uu ka gaabiyo koriinkiisii dabiiciga ahaa, taasoo la xiriirta nafaqo darro, mandheerta oo aan si fiican u shaqeyn, ama dhiig k…
Laparoscopy waa qalliin 'dalacan yar' oo lagu eego ama lagu daaweeyo xaaladaha caloosha hooseed iyo golofka ? endometriosis, ovarian cysts, ectopic pregna…
Marxaladaha dhalashada caadiga ah iyo daryeelka hooyada iyo dhallaanka waqtiga foosha.
Xaalad halis ah oo lallabo iyo matag xad dhaaf ah lala kulmo xilliga uurka, taasoo keenta fuuqbax iyo miisaan dhimis.
Menopause-ka waa marxalad dabiici ah oo haweenka waayo-aragnimada leh ku gaadhaan. Waxay keentaa isbeddelka jirka iyo xaaladaha kale ? laakiin si wanaagsa…
RPL waa luminta saddex ama ka badan oo uur ka hor 24 toddobaad. Baaritaan gaar ah ayaa loo baahan si sabab la garanaysa loo helo iyo si loo daweyn karo. H…
Mudaha aadka u culus (HMB) waa haddii dhiig-mareenka mudaha uu u badan yahay inuu saameyn ku yeesho nolosha maalinlaha. Waa sababta ugu badan ee haweenka …
Hagaha nafaqada gaar u ah haweenka maraha kala duwan ee nolosha -- da'da dhallinyarada, xilliga dhalashada, uurka, xilliga xaydka, iyo waayeelnimada -- oo…
Awood la'aanta in lagu qaado uur muddo 12 bilood ah oo xiriir joogto ah la leeyahay.
Dhibaato xagga taranka ragga ah oo qeyb ka ah sababaha lammaanuhu u dhali waayaan.
Osteoporosis (lafaha jilicsan) waa xaalad caafimaad oo keenta lafaha inay jabaan si sahlan. Haweenka postmenopausal waxay leeyihiin khataro sareysa. Ka-ho…
PCOS waa xaalad hormoono oo aadka u caadi ah ee haweenka dhalashada jiilaalka leh ? waxay saameysa mudooyinka, dhalashada, iyo xaaladaha kale ee caafimaad…
Dhalashada ilmaha oo loo maro qalliin caloosha ah si loo badbaadiyo hooyada ama ilmaha.
Tallaalka HPV waa mid ka mid ah tallaalada ugu muhiimsan caafimaadka haweenka ? wuxuu ka hortagaa kansarka luqunta rahmiga iyo kansarrada kale ee HPV keen…
Trichomoniasis waa STI keenta dheecaan gurguran oo uraya iyo gari ee geedka haweenka. Waxaa keenta parasite yar (Trichomonas vaginalis). Metronidazole aya…
POI waa goosashada hawlgalka ugxanta ka hor 40 sano ? waxa ay keenaa calaamadaha menopause-ka, khataro caafimaad dheer, iyo mararka qaarkood dhibaatada dh…
Ultrasound-ka Uurka — Hagaha waxbarashada caafimaadka ee qaybta Caafimaadka Hooyada & Haweenka (Women's Health & Obstetrics/Gynecology): baro waxa uu xanu…
Uurka ceelaysi waa uur ka bilaabanaya tubbada fallopian ama meeshaan kale (ma aha rahmiga). Waa degdeg caafimaad oo nolosha khatareeya ? si deg-deg ah waa…
Miscarriage waa luminta uurka si dabiici ah ka hor 24 toddobaad (UK). Waa waxa ugu badan ee uurka ku dhaca ? qiyaastii 1 ka mid ah 5?8 uur si caadi ah ku …
Vulvovaginal candidiasis (VVC) ama 'yeast infection' waa caabuq caadi ah oo keenta gari xooggan iyo dheecaan cad oo geedka haweenka. Inta badan antifungal…
Asherman's syndrome waa xirmooyinka rahmiga gudaha ku dhasha (intrauterine adhesions / synechiae). Waxay keentaa mudaha yaraan ama joojin, iyo dhibaatada …
GSM waa xaaladda oestrogen la'aanta keenta isbeddelka geedka haweenka, geedka gudaha, iyo tubbada kaadida ka dib menopause-ka. Waxay keentaa qalajin, xanu…
Xanuunka mudaha (dysmenorrhea) waa xanuun caloosha hooseed oo dhaca inta mudaha socoto. Waa mid ka mid ah sabab soo jeedinta dhakhtar ee ugu badan haweenk…
Xeeddhada ugxanta (ovarian cysts) waa xeeddo biyo ama dareeraha kale ku jira oo ugxanta ku bilaabmay. Badanaa dabiiciga ah oo shakhsi loo baahna daaweyn, …
Sameysanka xinjiro dhiig oo xira xididdada lugaha ama sanbabada xilliga uurka ama dhalmada kadib, taas oo nafta khatar weyn gelin karta.